معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به افزایش موارد حیوان‌گزیدگی در استان از ۲ هزار و ۱۰۹ مورد در سال ۱۳۹۹ به ۴ هزار و ۱۵۷ مورد در سال ۱۴۰۴، بر ضرورت تشدید اقدامات بین‌بخشی برای کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب، ایمن‌سازی سایت‌های دفع پسماند و ارتقای آموزش‌های عمومی با هدف پیشگیری از هاری تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دکتر خالد رحمانی، معاون بهداشتی دانشگاه، به مناسبت روز جهانی هاری اظهار کرد: ۲۸ سپتامبر برابر با ۶ مهرماه، همزمان با سالروز درگذشت «لوئی پاستور»، کاشف واکسن هاری، از سال ۲۰۰۷ میلادی به عنوان روز جهانی هاری نامگذاری شده است.

وی افزود: شعار روز جهانی هاری در سال جاری «قوی‌تر با همدیگر» است؛ شعاری که بر ضرورت مشارکت، هماهنگی و مسئولیت‌پذیری مشترک دستگاه‌های مختلف برای پیشگیری و کنترل هاری با رویکرد سلامت واحد تأکید دارد.

دکتر رحمانی با بیان اینکه پیشگیری از هاری صرفاً یک موضوع درمانی نیست، گفت: کنترل این بیماری نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه‌های بهداشت، دامپزشکی، مدیریت شهری، محیط زیست و سایر دستگاه‌های مرتبط است و در این میان، کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب، واکسیناسیون سگ‌ها، مراقبت از موارد حیوان‌گزیدگی، دسترسی به خدمات پیشگیری پس از تماس و آموزش عمومی، از مهم‌ترین ارکان برنامه مقابله با هاری به شمار می‌رود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به روند افزایشی حیوان‌گزیدگی در استان اظهار کرد: تعداد موارد حیوان‌گزیدگی از ۲ هزار و ۱۰۹ مورد در سال ۱۳۹۹ به ۴ هزار و ۱۵۷ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است که بیانگر ضرورت تقویت اقدامات پیشگیرانه و کنترل عوامل مؤثر بر افزایش تماس انسان با حیوانات است.

وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۴، ۶۱ درصد موارد حیوان‌گزیدگی در جمعیت شهری ثبت شده است و در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۲ هزار و ۸۴ مورد حیوان‌گزیدگی در استان به ثبت رسیده است.

دکتر رحمانی با بیان اینکه سگ‌ها عامل حدود ۷۰ درصد موارد حیوان‌گزیدگی در استان هستند، افزود: ۲۱ درصد مصدومان حیوان‌گزیدگی در استان را دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند که این موضوع، اهمیت آموزش هدفمند کودکان و نوجوانان و افزایش آگاهی خانواده‌ها درباره نحوه مواجهه ایمن با حیوانات را دوچندان می‌کند.

وی با اشاره به افزایش جمعیت سگ‌های بلاصاحب و سگ‌های پرسه‌زن در سال‌های اخیر گفت: موضوع کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب به‌طور مستمر در جلسات کارگروه‌های استانی و شهرستانی، پدافند زیستی و کارگروه‌های سلامت و امنیت غذایی مطرح شده و وظایف قانونی دستگاه‌های مسئول نیز ابلاغ شده است؛ با این حال، اجرای کامل و مؤثر دستورالعمل مدیریت، ساماندهی و کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب همچنان نیازمند تقویت اقدامات میدانی و همکاری جدی‌تر دستگاه‌های متولی است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، کنترل مؤثر جمعیت سگ‌های بلاصاحب، فنس‌کشی استاندارد و مؤثر سایت‌های دفع زباله و جلوگیری از دسترسی حیوانات به پسماندها و ارتقای آموزش عمومی را سه محور مهم در کاهش حیوان‌گزیدگی عنوان کرد.

وی افزود: دسترسی سگ‌ها به پسماندهای غذایی، یکی از عوامل مؤثر در تأمین منابع غذایی و افزایش تجمع و حضور سگ‌های پرسه‌زن در محدوده‌های شهری و روستایی است و از این رو، ساماندهی سایت‌های دفع زباله و جلوگیری از دسترسی حیوانات به این مراکز باید با جدیت دنبال شود.

دکتر رحمانی همچنین نسبت به غذا دادن به سگ‌ها و گربه‌های آزاد در معابر هشدار داد و گفت: این اقدام، هرچند ممکن است با نیت حمایت از حیوانات انجام شود، می‌تواند موجب تجمع و افزایش جمعیت حیوانات پرسه‌زن در محیط‌های عمومی شود؛ بنابراین آموزش شهروندان و اصلاح این رفتار نیازمند توجه جدی است.

وی با اشاره به نقش واکسیناسیون در قطع زنجیره انتقال هاری اظهار کرد: واکسیناسیون ۷۰ درصد جمعیت سگ‌ها می‌تواند احتمال انتقال هاری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و تحقق این هدف، مستلزم همکاری و هماهنگی مستمر دستگاه‌های متولی، به‌ویژه اداره‌کل دامپزشکی و شهرداری‌ها است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان خاطرنشان کرد: در سال ۱۴۰۴، در مجموع ۸ هزار و ۹۲۰ دوز واکسن ضدهاری در استان مصرف شده که هزینه آن بیش از ۱۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان بوده است. همچنین در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۴ هزار و ۹۸۹ دوز واکسن با هزینه‌ای بیش از ۶ میلیارد و ۵۴۸ میلیون تومان مورد استفاده قرار گرفته است.

دکتر رحمانی هاری را یک بیماری ویروسی کشنده پس از بروز علائم بالینی دانست و گفت: ویروس هاری عمدتاً از طریق گازگرفتگی یا تماس ترشحات آلوده حیوان مبتلا با زخم یا مخاط انسان منتقل می‌شود و در صورت بی‌توجهی به اقدامات پیشگیری پس از تماس، خطر بروز بیماری و مرگ افزایش می‌یابد.

وی تأکید کرد: شست‌وشوی فوری محل گزش و مراجعه سریع برای ارزیابی و دریافت خدمات پیشگیری پس از تماس، از مهم‌ترین اقدامات پس از حیوان‌گزیدگی است و نباید مراجعه به مراکز درمانی یا واحدهای پیشگیری و مراقبت هاری به دلیل کوچک بودن زخم، نداشتن درد یا ناشناخته بودن وضعیت حیوان به تأخیر بیفتد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به خطر انتقال برخی بیماری‌های مشترک انسان و حیوان از طریق سگ‌ها افزود: کیست هیداتیک، لپتوسپیروز، سالک، سالمونلوز و تب مالت از جمله بیماری‌هایی هستند که ضرورت توجه به کنترل جمعیت حیوانات بلاصاحب و رعایت اصول بهداشت محیط و فردی را بیش از پیش نشان می‌دهند.

دکتر رحمانی در پایان با تأکید بر اینکه پیشگیری از حیوان‌گزیدگی نیازمند مشارکت همزمان دستگاه‌های مسئول و شهروندان است، گفت: آموزش عمومی، خودداری از غذا دادن به سگ‌های آزاد در معابر، ساماندهی اصولی سایت‌های دفع زباله، اجرای کامل دستورالعمل کنترل و ساماندهی سگ‌های بلاصاحب و تقویت همکاری بین‌بخشی می‌تواند در کاهش حیوان‌گزیدگی و پیشگیری از هاری نقش مؤثری داشته باشد.

وی تأکید کرد: شهروندان در صورت بروز هرگونه حیوان‌گزیدگی باید بدون فوت وقت و در هر ساعت از شبانه‌روز برای دریافت خدمات پیشگیری و مراقبت هاری به واحدهای مربوط مراجعه کنند؛ چراکه در هاری، سرعت اقدام پس از تماس با حیوان مشکوک، نقشی تعیین‌کننده در پیشگیری از پیامدهای جبران‌ناپذیر بیماری دارد.