رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان با تأکید بر ضرورت عبور برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع از مرحله فرآیندسازی و تدوین سازوکارها به اجرای واقعی و اثربخش، گفت: اتصال هدفمند میان سطح یک و خدمات تخصصی، تسهیل دسترسی مردم به خدمات، کاهش زمان انتظار و تضمین تداوم مراقبت، باید در کانون اجرای این برنامه قرار گیرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، نشست پایش و ارزیابی استقرار برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع شهری دانشگاه با حضور دکتر شعله شاه‌غیبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان، جمعی از اعضای هیئت‌رئیسه، مدیران و کارشناسان دانشگاه و تیم ارزیابی کشوری، در سالن شهدای سلامت دانشگاه برگزار شد.

در این نشست، روند استقرار برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع شهری از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفت و چالش‌های اجرایی، نحوه ارتباط سطوح مختلف ارائه خدمت، دسترسی به خدمات تخصصی، فرآیندهای نوبت‌دهی و ارجاع، زیرساخت‌های فیزیکی و سامانه‌ای و الزامات تأمین و ماندگاری نیروی انسانی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

تأکید بر عبور از فرآیندسازی و ورود به مرحله اجرا

دکتر شعله شاه‌غیبی در این نشست با تأکید بر اینکه موفقیت پزشک خانواده و نظام ارجاع در گرو تبدیل فرآیندهای طراحی‌شده به یک سازوکار عملیاتی و مردم‌محور است، اظهار کرد: اکنون باید از مرحله فرآیندسازی عبور کنیم و بر اجرای واقعی برنامه تمرکز داشته باشیم؛ به‌گونه‌ای که نتیجه آن برای مردم در قالب دسترسی آسان‌تر، سریع‌تر و عادلانه‌تر به خدمات سلامت قابل لمس باشد.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دانشگاه، ایجاد اتصال مؤثر و هدفمند میان سطح یک و سطح دو خدمات سلامت است. بیمار باید پس از مراجعه به پزشک خانواده، در صورت نیاز به خدمت تخصصی، مسیر مشخص، روان و قابل پیگیری داشته باشد و پس از دریافت خدمت نیز اطلاعات لازم برای ادامه مراقبت به پزشک سطح اول بازگردد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان تصریح کرد: اگر نظام ارجاع قرار است به اهداف خود دست پیدا کند، نباید بیمار در پیچیدگی‌های فرآیندهای اداری و نوبت‌دهی سرگردان شود. پزشک خانواده باید نقطه آغاز یک مسیر منسجم برای مراقبت از بیمار باشد و نظام ارجاع نیز این مسیر را تا دریافت خدمت تخصصی و بازگشت بیمار به چرخه مراقبت تکمیل کند.

ضرورت تنظیم ظرفیت تخصصی متناسب با الگوی واقعی ارجاعات

دکتر شاه‌غیبی با اشاره به ضرورت بازنگری در الگوی توزیع و ظرفیت ارائه خدمات تخصصی، خاطرنشان کرد: تصمیم‌گیری درباره توزیع نیرو و ظرفیت نوبت‌دهی باید مبتنی بر نیاز واقعی مردم و حجم ارجاعات باشد.

وی ادامه داد: وقتی داده‌های نظام ارجاع نشان می‌دهد برخی رشته‌های تخصصی، از جمله داخلی و کودکان، سهم بیشتری از ارجاعات را به خود اختصاص می‌دهند، باید ظرفیت ارائه خدمت در این رشته‌ها متناسب با میزان تقاضا تنظیم شود؛ از جمله با استفاده مناسب از شیفت‌های تمام‌وقت و غیرتمام‌وقت، تا بیماران برای دریافت خدمات ضروری با انتظار طولانی مواجه نشوند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان تأکید کرد: عدالت در سلامت تنها به معنای وجود خدمت نیست؛ بلکه دسترسی به‌موقع و متناسب با نیاز مردم نیز بخشی از عدالت است. بنابراین برنامه‌ریزی نیروی انسانی و ظرفیت خدمات تخصصی باید بر اساس اطلاعات واقعی نظام ارجاع انجام شود.

ماندگاری پزشکان؛ یکی از الزامات اجرای پایدار برنامه

دکتر شاه‌غیبی اظهار داشت: تأمین نیروی انسانی پایدار یکی از پیش‌شرط‌های موفقیت برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع است.

وی افزود: در مناطق کم‌برخوردار، علاوه بر تأمین نیرو، باید برای ماندگاری پزشکان و ایجاد انگیزه خدمت پایدار نیز سیاست‌های حمایتی مؤثر در نظر گرفته شود.  لازم است سیاست‌های منابع انسانی با هدف تقویت انگیزه خدمت در مناطق کم‌برخوردار مورد بازنگری قرار گیرد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان ادامه داد: اگر قرار است نظام ارجاع به شکل واقعی اجرا شود، باید پزشک و نیروی تخصصی مورد نیاز در محل خدمت حضور داشته باشد و مردم برای دریافت خدمات ضروری مجبور به طی مسافت‌های طولانی و مراجعه به مراکز دیگر نشوند.

فرصت مناسب برای شتاب‌بخشی به اجرای نظام ارجاع

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به شرایط کنونی نظام سلامت کشور، اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع را نیازمند هم‌افزایی جدی میان دانشگاه‌ها، وزارت بهداشت، سازمان‌های بیمه‌گر و مجموعه‌های مرتبط با فناوری اطلاعات دانست و گفت: امروز فرصت مناسبی برای شتاب‌بخشی به اجرای این برنامه وجود دارد و باید از ظرفیت‌های مدیریتی، تخصصی و اعتباری موجود برای رفع موانع استفاده کرد.

دکتر شاه‌غیبی خاطرنشان کرد: دانشگاه علوم پزشکی کردستان با تمام ظرفیت مدیریتی و اجرایی خود از اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع حمایت می‌کند و تلاش خواهد کرد مسائل و موانع موجود را به‌صورت مشخص، مسئله‌محور و با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط پیگیری کند.

وی در پایان تأکید کرد: هدف نهایی از اجرای این برنامه، صرفاً استقرار یک فرآیند اداری یا تکمیل یک سامانه نیست؛ بلکه باید به ایجاد نظامی منسجم، عادلانه و پاسخگو برای ارائه خدمات سلامت منجر شود؛ نظامی که در آن بیمار مسیر دریافت خدمت را به‌روشنی بداند، دسترسی به خدمات تخصصی تسهیل شود، اطلاعات درمانی میان سطوح مختلف جریان داشته باشد و مراقبت از بیمار پس از دریافت خدمت تخصصی نیز استمرار پیدا کند.

در ادامه این نشست، اعضای تیم ارزیابی کشوری نیز ضمن بررسی ابعاد مختلف اجرای برنامه، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را برای ارتقای فرآیند ارجاع، بهبود کیفیت بازخوردهای تخصصی، تقویت زیرساخت‌های سامانه‌ای و فیزیکی و افزایش هماهنگی میان بخش‌های مختلف ارائه کردند.